• 16 czerwca 2015
  • komentarzy
  • 3535 osób przeczytało
  • to!

Wierność w przyjaźni

Józef Augustyn SJ

Jedną z najważniejszych cnót przyjaźni, dla których bywa ona tak bardzo wychwalana, jest dozgonna wierność. Można być porzuconym przez żonę, męża, opuszczonym przez własnych rodziców czy własne dzieci, ale nigdy nie opuści nas prawdziwy, wierny przyjaciel.

Wierność w przyjaźni jest tym cenniejsza, że nie jest gwarantowana żadnymi umowami społecznymi i prawnymi, jak ma to miejsce w relacji małżeńskiej i rodzicielskiej. Na drodze sądowej można dochodzić praw małżeńskich, rodzicielskich czy synowskich. Nie możemy natomiast dochodzić „praw przyjacielskich”. Takich bowiem nie ma. Przyjaźń nie rządzi się prawem, ale jedynie darem i łaską. Może właśnie dlatego bywa ona nieraz o wiele trwalsza niż niejedna relacja małżeńska. Niewątpliwie paradoksem jest, że łatwiej rozpadają się związki oblubieńcze: narzeczeńskie i małżeńskie, zawierane pod wpływem gorącej miłości i obwarowane prawem, niż przyjaźnie, których nie strzegą przecież żadne paragrafy ani też wzajemne gorące pożądania.

To właśnie niezłomna wierność we wszystkich okolicznościach życia, zwłaszcza w nieszczęściu, sprawia, że „prawdziwa przyjaźń – to rzadki ptak” – jak mówi przysłowie. Tę samą prawdę Plaut, wybitny komediopisarz rzymski, wyraża słowami: „Z wielu przyjaciół człowieka, nieliczni są ci, którzy są pewni”. Zaś Fedrus, bajkopisarz rzymski, powiada: „Pospolita jest nazwa «przyjaciel». Lecz rzadka wierność”. Tomasz Kajetan Węgierski twierdzi podobnie: „Rzadko los nieszczęśliwym w gniewie swym udziela, / Takiego, co by śmiał ich bronić, przyjaciela”. Księga Przysłów natomiast ujmuje tę prawdę w słowach: Ktoś ma bliskich, a popadnie w ruinę, lecz jest przyjaciel, co przylgnie nad brata (Prz 18, 24).

Wierność w przyjaźni jest nie tylko darem nieba. Cyceron stwierdza, że „nie ma nic trudniejszego, niż utrzymać przyjaźń do ostatniego dnia życia”. Przyjaźń rodzi się bowiem pośród trudnych doświadczeń i prób. „Jak ogień sprawdza złoto, tak czas przyjaciół”; „Przyjaciela wypróbuj, wypróbowanego kochaj”; „Wypróbowanych przyjaciół cenić jako największy skarb”; „Dla przyjaciela nowego nie opuszczaj starego” – doradza mądrość zawarta w przysłowiach.

augustyn

Józef Augustyn SJ

jezuita, kierownik duchowy i ceniony rekolekcjonista, autor książek