• 19 września 2019
  • komentarzy
  • 1229 osób przeczytało
  • to!

Dlaczego ludzie przeważnie nie robią tego, co należy?

Dlaczego ludzie przeważnie nie robią tego, co należy? Co im w tym przeszkadza?

Uzasadnianie powodów, dla których trudno jest konsekwentnie robić to, co należy, wymagałoby napisania osobnej książki (prawdopodobnie nawet więcej niż jednej). Niemniej istnieją trzy główne wytłumaczenia etycznie nieinteligentnego zachowania; łatwo je zapamiętać, bo wszystkie zaczynają się na literę s:
strach, skupienie się na krótkotrwałych korzyściach oraz smutek i rozdrażnienie. Przyjrzyjmy się im dokładniej.
1. Strach. Presja grupy rówieśniczej ma swoje źródło w strachu: strachu przed byciem niefajnym. Młodzi ludzie są szczególnie podatni na tego typu lęk, jako że dzieci i młodzież bardzo cenią sobie aprobatę innych. Do dziś gnębi mnie to, że kiedy miałem dziesięć lat, ukradłem kieszonkowy spray do ust z apteki, ponieważ namówił mnie do tego kolega. Wiedziałem, że to niewłaściwe, ale i tak to zrobiłem. Strach powoduje też wiele nieetycznych zachowań wśród dorosłych. Kiedy wiesz, że twój szef ma problem alkoholowy, i w jakiś sposób zainterweniujesz (przykładowo, odwołując się do programu wsparcia pracowników w twojej firmie), możesz obawiać się zemsty. Nawet jeśli twój zakład pracy prowadzi politykę zakazującą działań odwetowych, być może zdecydujesz się nic nie robić, ponieważ nie chcesz, by twój szef był zły, gdy dowie się, że to ty podjąłeś interwencję. Z naszymi przełożonymi chcemy utrzymywać jedynie dobre stosunki, ale środki, jakie podejmujemy w tym celu, mogą pozostawać w sprzeczności z inteligencją etyczną.
2. Skupienie się na krótkotrwałych korzyściach. Jako osoba bezustannie mająca problemy z nadwagą, aż za dobrze zdaję sobie sprawę z tego, jak kuszące mogą być babeczki waniliowe z kremem czekoladowym z ulubionej piekarni. Wiem również, że jeśli zjem jedną i nie podejmę dodatkowej godziny ćwiczeń, aby spalić pochodzące z niej kalorie, zapłacę za to pewną cenę. Ale, do diaska, babeczka wygląda tak apetycznie – dlaczego nie pozwolić sobie na nią teraz, a konsekwencjami martwić się później? Przypisywanie większego priorytetu korzyściom natychmiastowym (w tym wypadku intensywnej przyjemności smakowej) niż tym długotrwałym (takim jak utrzymanie zdrowej wagi) jest problemem, który może pojawić się w wielu kontekstach – nie tylko wtedy, gdy decydujemy, czy pochłonąć smakowity kęs, ale także w kwestiach o dużo większym znaczeniu, takich jak sposób prowadzenia biznesu. Przykładowo, niektóre przedsiębiorstwa zlecają obsługę klienta zewnętrznym podwykonawcom, gdyż za granicą koszty pracy są mniejsze, co oznacza dla nich większe zyski. Jednak firmy, które uczestniczą w tym procederze, mogą spowodować tyle niechęci u swoich klientów sfrustrowanych brakiem możliwości efektywnej komunikacji z ich „konsultantami ds. opieki nad klientem” – że w ostatecznym rozrachunku mogą stracić właśnie tych ludzi, którym, jak same twierdzą, służą pomocą. Tak, rynek staje się coraz bardziej zatłoczony, a presja, aby być dochodowym, jest większa niż kiedykolwiek. Niemniej przedsiębiorstwa, które zatrzymują stanowiska obsługi klienta w kraju, wykazują się inteligencją etyczną, a prawdopodobieństwo, że będą dochodowe dłużej niż przez kilka kolejnych kwartałów, jest dużo wyższe.
3. Smutek i rozdrażnienie. Trudno jest traktować innych z życzliwością, gdy się nie wyspałeś, otrzymałeś właśnie złe wieści lub przeżywasz problemy w swoim związku. Kiedy czujesz się źle, trudniej jest pohamować impuls, aby być wobec kogoś przykrym lub nawet zachowywać się w krzywdzący sposób. Na pewno w twoim życiu jest osoba, która dokładnie wie, co działa ci na nerwy i wykorzystuje to przy każdej okazji. U źródła jej antyspołecznego zachowania leży nie to, co powiedziałeś lub zrobiłeś, lecz raczej jej własny problem emocjonalny. Nie zrozum mnie źle: staram się jedynie wyjaśnić, a nie usprawiedliwić to, dlaczego życie według pięciu zasad inteligencji etycznej czasami stanowi dla nas wyzwanie. Jednak jeśli jesteś świadomy kwestii, przez które najprawdopodobniej będziesz się potykał, możesz ochronić się przed nimi i zwiększyć swoje szanse na dokonywanie etycznie inteligentnych wyborów. Zrozumienie problemu stanowi pierwszy krok w kierunku jego rozwiązania i zapobiegania jego nawracaniu.

 

inteligencja etyczna