Wybierz Biblię dla siebie

dołącz do nas
Ludzie księgi

Warning: Use of undefined constant U - assumed 'U' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/naszczas/domains/naszczas.pl/public_html/biblia/wp-content/themes/wizjo/sidebar.php on line 3
źródło: Wikipedia: József Molnár, Abraham wychodzi z Ur, XIX w
  • 17 marca 2016
  • komentarzy
  • 2 557 wyświetleń
  • lubi to!

Abraham – jemu poddane są gwiazdy

Bella Szwarcman-Czarnota

Abraham – pierwszy biblijny patriarcha – otrzymał od Wiekuistego polecenie: Wyjdź z ziemi twojej, i z ojczyzny twojej, i z domu ojca twojego, do ziemi, którą ci wskażę. A uczynię cię narodem wielkim, i pobłogosławię cię, i wywyższę imię twoje, i będziesz błogosławieństwem. I pobłogosławię błogosławiących tobie, a przeklinającego cię, przeklnę, i błogosławić się będą tobą wszystkie plemiona ziemi (Rdz 12, 1 – 5).

Abraham – jeszcze jako Abram – usłuchał wezwania i opuścił Haran. Poznajemy go jako dorosłego człowieka, nawet więcej niż dorosłego, miał bowiem siedemdziesiąt pięć lat. Nie wiemy jednak, w jaki sposób odkrył Boga, ani dlaczego został wybrany.

Istnieje jednak midrasz, zapisany w zbiorze Sefer haJaszar, w którym czytamy, że kiedy Abram miał trzy lata, zauważył, że nad ziemią znajduje się słońce. Pomyślał, że to ono jest Bogiem i trzeba mu służyć. Służył zatem słońcu i modlił się do niego przez cały dzień. Potem nadszedł wieczór i słońce zaszło, zatem Abram pomyślał, że to nie może być Bóg. I zaczął się zastanawiać nad tym, kto uczynił niebo i ziemię. W nocy Abraham podniósł oczy ku niebu i zobaczył księżyc i gwiazdy i pomyślał, że zapewne księżyc stworzył świat, a gwiazdy mu służą. I Abram służył księżycowi i modlił się do niego przez całą noc.
Wszelako ranko słońce znów zajaśniało nad ziemią, a księżyc i gwiazdy znikły z firmamentu. Wówczas Abram zrozumiał, że one same nie są bogami, lecz służą Bogu. I od tej chwili Abram znał Wiekuistego i chodził Jego drogami aż do swej śmierci.
Nie wiemy też wiele na temat jego pochodzenia ani wczesnych lat jego życia, jedynie tradycja ustna zapisana w midraszach przekazuje nam jakieś szczątki opowieści. Jego ojcem był Terach, który sam miał siedemdziesiąt lat, gdy na świat przyszedł Abram. Matką naszego praojca była Amatla, a miejsce, w którym powiła syna, znajdowało się w Mezopotamii, nazywano je Ewer haNahor (za rzeką). Imię matki w ogóle nie pojawia się w tekście Tory, jedynie jest wzmianka o matce, gdy Abraham wyjaśnia kłamliwie Abimelechowi, królowi Geraru, że Sara jest jego siostrą ze strony ojca, a nie ze strony matki (Rdz 20,12). Wedle midraszy Amatla (czy Amatlai) była córką Karnebo i została żoną Teracha. Ciekawe, że Talmud wymienia jej imię łącznie z imionami matek Dawida, Samsona i …Hamana. A matka Hamana (uosobienia zła w Księdze Ester) miała jakoby nosić to samo imię, co matka Abrahama (Talmud Babiloński, Bawa Batra 91a).

Wedle jednej z midraszowych legend Abraham znajdował się w łonie matki wówczas, gdy Nimrod dowiedział się, że ma przyjść na świat chłopiec, który powstanie przeciwko niemu. Rozkazał zatem, by zabijano noworodki płci męskiej. Brzemienna Amatlai uciekła z domu i urodziła syna na pustyni i ukryła się wraz z nim w jaskini. Była niemal pewna, że prędzej czy później dziecko zostanie odkryte i poniesie śmierć. Jednak archanioł Gabriel ocalił życie chłopczyka. O dalszych losach Amatlai nie ma żadnych wiadomości (Ocar Midraszim i Sefer haJaszar).

Wedle niektórych źródeł zarówno żydowskich, jak i islamskich, Nimrod i Abraham/Abram jednak się spotkali. Abram był wyznawcą Wiekuistego i walczył z Nimrodem, by odstąpił od idolatrii. Abram odniósł zwycięstwo (Midrasz Bereszit Raba, 38, 13).

Wedle niektórych midraszy Abram posiadał znaczną wiedzę astrologiczną. Ta tradycja zapewne wywodzi się ze słów skierowanych przez Wiekuistego do Abrama: Spójrzże ku niebu, a zlicz gwiazdy: czy potrafisz je zliczyć? (Rdz 15,5). Już jako mąż Sary wyczytał z gwiazd, że Sara nie będzie mogła mieć potomstwa. Inni astrologowie potwierdzili jego opinię. Kiedy zatem Wiekuisty powiedział Abramowi: I rozplenię cię bardzo a bardzo (Rdz 17,2), Abram odparł: Wyczytałem z gwiazd, że to nie jest możliwe. Na co Wiekuisty odpowiedział: dowiedziałeś się, że Abram i Saraj nie będą mieć potomstwa, ale: Nie będzie zwane nadal imię twoje Abram, ale będzie imię twoje: Abraham; gdyż ojcem mnóstwa narodów ustanawiam cię (Rdz 17,5) i Saraj imię żony twojej – nie będziesz zwał imienia jej Saraj, bo Sara imię jej (Rdz 17,5). Zatem Abram i Saraj nie spłodzą potomstwa, lecz Abraham i Sara.

Kiedy Wiekuisty zmienił imię Abrama na Abraham, dodał jedną literę do jego imienia; była to hebrajska litera „hei”. Skąd ta literka się wzięła? Wiekuisty wziął ją znad Tronu Chwały i dał ją jako koronę duszy Abrama. I Abram otrzymał tę koronę właśnie w chwili, gdy Wiekuisty wypowiadał słowa: „nie będzie zwane imię twoje Abram”. Abraham stał się nową osobą, gdyż do jego duszy przeniknęła korona litery, a litera przyniosła ze sobą tchnienie życia. I Wiekuisty powiedział do Abrahama: „Ponieważ do twojego imienia została dodana litera, niebiosa będą w twojej władzy, i wszystkie gwiazdy i ich konstelacje, które dają światło, będą ci poddane”. Odtąd, każdy, kto studiuje Torę, niweluje wpływ konstelacji na siebie samego na tak długo, jak długo studiuje, by przestrzegać jej przykazań. Ale ci, którzy nie studiują Tory, stale ulegają wpływom gwiazd i konstelacji” (Bawa Batra 16b; Agadat Bereszit, s. 73; Zohar 3,216a, 3:216b).

Abraham jest do dziś nazywany przez Żydów Abraham Awinu, czyli „Nasz ojciec Abraham”. Oznacza to, że Abraham jest uważany za ojca Żydów, również tych, którzy stali się Żydami poprzez akt konwersji, a także za ojca judaizmu jako religii monoteistycznej.

 


więcej tekstów autora

Bella Szwarcman-Czarnota

polska publicystka, redaktor, tłumacz, filozof. Znawczyni tematu kobiet żydowskich. Tłumaczy z języka francuskiego, rosyjskiego i jidysz. Wieloletnia redaktor Państwowego Wydawnictwa Naukowego oraz sekretarz redakcji Biuletynu Żydowskiego Instytutu Historycznego. Obecnie redaktorka i felietonistka Midrasza.

Polecamy

Niedziela, 15.06.2014

Jan Paweł II

Zmagania z ciałem

Elżbieta Wiater

partnerzy